Ο Περιοδικός Πίνακας των στοιχείων

Οι φυσικές επιστήμες στο σχολείο...

Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας των στοι­χεί­ων

   Βιντεομαθηματα Χημεια Γ Γυμνασιου    7 Οκτωβρίου 2021  |  0

Ο περιο­δι­κός πίνα­κας των στοι­χεί­ων απο­τε­λεί ένα από τα πιο σπου­δαία επι­τεύγ­μα­τα της επι­στή­μης. Δημιουρ­γή­θη­κε για να οργα­νώ­σει τα χημι­κά στοι­χεία με βάση τις ιδιό­τη­τές τους και απο­κα­λύ­πτει τις σχέ­σεις που τα συν­δέ­ουν. Από την επο­χή του Μεντε­λέ­γιεφ μέχρι σήμε­ρα, ο πίνα­κας εξε­λίσ­σε­ται συνε­χώς, παρα­μέ­νο­ντας θεμέ­λιο για τη χημεία, τη φυσι­κή και τις επι­στή­μες υλι­κών. Είναι όχι μόνο ένα εργα­λείο ταξι­νό­μη­σης, αλλά και ένας «χάρ­της» που μας οδη­γεί στην κατα­νό­η­ση της ύλης και των νόμων που διέ­πουν το σύμπαν.

Θεω­ρία

Μέχρι το 1700 μ.Χ. ο άνθρω­πος είχε ανα­κα­λύ­ψει μόνο 15 χημι­κά στοι­χεία. Την επο­χή εκεί­νη βέβαια δεν υπήρ­χε ανά­γκη να τοπο­θε­τη­θούν τα στοι­χεία αυτά σε ομά­δες. Ήταν τόσο λίγα! Όμως το 1860 μ.Χ. ο άνθρω­πος, είχε ανα­κα­λύ­ψει περί­που 60 στοι­χεία.

Τότε ήταν που γεν­νή­θη­κε η ανά­γκη της ταξι­νό­μη­σης των χημι­κών στοι­χεί­ων και μαζί της ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας.

Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας των Στοι­χεί­ων είναι μια από τις πιο σημα­ντι­κές ανα­κα­λύ­ψεις στην ιστο­ρία της χημεί­ας και απο­τε­λεί βασι­κό εργα­λείο για επι­στή­μο­νες και φοι­τη­τές σε όλο τον κόσμο. Ανα­πτύ­χθη­κε για πρώ­τη φορά από τον Ρώσο χημι­κό Ντι­μί­τρι Μεντε­λέ­γιεφ το 1869 και έχει υπο­στεί πολ­λές ανα­θε­ω­ρή­σεις και επε­κτά­σεις έκτο­τε.

Dimitri Mendeleev

Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας οργα­νώ­νει τα χημι­κά στοι­χεία σε ομά­δες και περιό­δους με βάση τις χημι­κές τους ιδιό­τη­τες και τον ατο­μι­κό τους αριθ­μό. Αυτή η διά­τα­ξη επι­τρέ­πει την προ­βλε­ψι­μό­τη­τα της συμπε­ρι­φο­ράς των στοι­χεί­ων και παρέ­χει μια σαφή εικό­να των σχέ­σε­ων μετα­ξύ τους. Στον πίνα­κα, τα στοι­χεία κατη­γο­ριο­ποιού­νται σε μέταλ­λα, μη-μέταλ­λα και μεταλ­λοει­δή, και οι ομά­δες τους απο­κα­λύ­πτουν σημα­ντι­κές πλη­ρο­φο­ρί­ες σχε­τι­κά με τις φυσι­κές και χημι­κές τους ιδιό­τη­τες.

Η σημα­σία του Περιο­δι­κού Πίνα­κα έγκει­ται στο γεγο­νός ότι προ­σφέ­ρει έναν οργα­νω­μέ­νο τρό­πο κατα­νό­η­σης και μελέ­της των στοι­χεί­ων και των ενώ­σε­ών τους. Παρέ­χει τα θεμέ­λια για την ερμη­νεία των χημι­κών αντι­δρά­σε­ων, την πρό­βλε­ψη νέων ενώ­σε­ων και τη διε­ρεύ­νη­ση των ιδιο­τή­των των στοι­χεί­ων.

Η μελέ­τη του Περιο­δι­κού Πίνα­κα δεν είναι απλώς ένα απα­ραί­τη­το κομ­μά­τι της χημεί­ας, αλλά και ένα κλει­δί για την κατα­νό­η­ση του υλι­κού κόσμου που μας περι­βάλ­λει. Από τις πιο απλές αντι­δρά­σεις στην καθη­με­ρι­νή μας ζωή μέχρι τις πιο σύν­θε­τες διερ­γα­σί­ες στην επι­στή­μη και τη βιο­μη­χα­νία, ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας παί­ζει κεντρι­κό ρόλο. Είναι ένα παρά­θυ­ρο στην κατα­νό­η­ση των θεμε­λιω­δών αρχών της φύσης και συνε­χί­ζει να εξε­λίσ­σε­ται καθώς η επι­στή­μη προ­χω­ρά.

Ποια ήταν τα βήμα­τα που οδή­γη­σαν στη δημιουρ­γία του Περιο­δι­κού Πίνα­κα;

Σημα­ντι­κοί Χημι­κοί του 19ου αιώ­να δια­πί­στω­σαν ότι υπήρ­χαν στοι­χεία με παρό­μοιες φυσι­κές και χημι­κές ιδιό­τη­τες και προ­σπά­θη­σαν να τα κατα­τά­ξουν ή να τα ομα­δο­ποι­ή­σουν. Η κατά­τα­ξη των στοι­χεί­ων σε ένα πίνα­κα θα βοη­θού­σε τους χημι­κούς αλλά και τους μαθη­τές τους στη μελέ­τη τους.

Πρώ­τη σημα­ντι­κή προ­σπά­θεια κατά­τα­ξης των στοι­χεί­ων σε ένα πίνα­κα θεω­ρεί­ται η προ­σπά­θεια του ‘Αγγλου Νιού­λαντς που δημιούρ­γη­σε ένα πίνα­κα των Χημι­κών στοι­χεί­ων εμπνευ­σμέ­νος από τις μου­σι­κές οκτά­βες.

Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας του Μεντε­λέ­γιεφ

Σημα­ντι­κή είναι και η προ­σφο­ρά του Γερ­μα­νού Μέγερ. Πατέ­ρας όμως του σύγ­χρο­νου περιο­δι­κού πίνα­κα δίκαια θεω­ρεί­ται ο Ρώσος Χημι­κός Ντι­μί­τρι Ιβά­νο­βιτς Μεντε­λέ­γιεφ.

Ο Μεντε­λέ­γιεφ κατέ­τα­ξε τα περί­που 60 στοι­χεία που γνώ­ρι­ζε την επο­χή εκεί­νη με βάση το βάρος των ατό­μων τους σε έναν πίνα­κα σαν τον παρα­κά­τω. Αν δεν ήξε­ρε κάποιο στοι­χείο, άφη­νε την θέση του κενή αφού “έπρε­πε να υπάρ­χει”. Το γεγο­νός αυτό σύντο­μα απο­δεί­χτη­κε πολύ χρή­σι­μο διό­τι ώθη­σε τους Χημι­κούς να συμπλη­ρώ­σουν τα “κενά”, δηλ. να ανα­κα­λύ­ψουν τα χημι­κά στοι­χεία που δεν γνώ­ρι­ζαν.

Ένας σύγ­χρο­νος Περιο­δι­κόs Πίνα­κα απο­τε­λεί­ται από 7 ορι­ζό­ντιες σει­ρές που ονο­μά­ζο­νται περί­ο­δοι και αριθ­μού­νται από 1 έως 7. Τα στοι­χεία τοπο­θε­τού­νται κατά αύξο­ντα ατο­μι­κό αριθ­μό. Έτσι, δια­πι­στώ­νε­ται εύκο­λα ο νόμος της περιο­δι­κό­τη­τας.

Νόμος της περιο­δι­κό­τη­τας

Οι ιδιό­τη­τες των χημι­κών στοι­χεί­ων είναι περιο­δι­κή συνάρ­τη­ση του ατο­μι­κού τους αριθ­μού.

Η ταξι­νό­μη­ση αυτή έχει ως απο­τέ­λε­σμα στοι­χεία με παρό­μοιες ιδιό­τη­τες να τοπο­θε­τού­νται στην ίδια κατα­κό­ρυ­φη στή­λη. Οι στή­λες ονο­μά­ζο­νται ομά­δες. Yπάρ­χουν 18 ομά­δες και αριθ­μού­νται από 1 έως 18. Έτσι, για παρά­δειγ­μα το Li (Z=3) είναι εύτη­κτο και αντι­δρά έντο­να με το νερό. Από κάτω του, στην ίδια, ομά­δα είναι το Na (Ζ=11) και το Κ (Ζ=19) με τις ίδιες περί­που ιδιό­τη­τες.

Οι πιο δημο­φι­λείς ομά­δες του Περιο­δι­κού Πίνα­κα είναι γνω­στές με χαρα­κτη­ρι­στι­κά ονό­μα­τα. Η 1η είναι η ομά­δα των αλκα­λί­ων, η 2η ομά­δα των αλκα­λι­κών γαιών, η 3η ομά­δα των γαιών, η 17η των αλο­γό­νων και η 18η η ομά­δα των ευγε­νών αερί­ων.

Σύγχρονος Περιοδικός Πίνακας

Εκπαι­δευ­τι­κό Υλι­κό

Περιο­δι­κός Πίνα­κας από Dimitra

Ψηφια­κό Βιβλίο

1. Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας (Γυμνά­σιο)

2.2 Κατά­τα­ξη των στοι­χεί­ων (Περιο­δι­κός Πίνα­κας) Χρη­σι­μό­τη­τα του Περιο­δι­κού Πίνα­κα (Γενι­κό Λύκειο)

Ο Περιο­δι­κός Πίνα­κας των Στοι­χεί­ων

Powered By EmbedPress

Quiz ερω­τή­σε­ων πολ­λα­πλής επι­λο­γής με κατα­γρα­φή απα­ντή­σε­ων.

Ηλε­κτρο­νι­κή Δομή Ατό­μων & Περιο­δι­κός Πίνα­κας από Dimitra

Ερω­τή­σεις κλει­στού τύπου

Βίντεο

Όλοι γνω­ρί­ζου­με την όψη ενός περιο­δι­κού πίνα­κα και τον έχου­με δει ουκ ολί­γες φορές να κοσμεί τους τοί­χους εργα­στη­ρί­ων μέχρι και σχο­λι­κών αιθου­σών. Σε αυτό το βίντεο ο Mad Scientist μας εξη­γεί τι είναι αυτός ο πίνα­κας και πως κατα­λή­ξα­με στην παρού­σα μορ­φή του.

Ιδού μια εφαρ­μο­γή του Περιο­δι­κού Πίνα­κα, που μάλ­λον δε σου περ­νά­ει από το μυα­λό! Ποιες είναι οι ιδιό­τη­τες του χρυ­σού που τον κάνουν μονα­δι­κό και πώς μπο­ρού­με, με τη βοή­θεια του ΠΠ να ανα­δεί­ξου­με αυτή του τη μονα­δι­κό­τη­τα μετα­ξύ των υπό­λοι­πων χημι­κών στοι­χεί­ων;

Χρή­σι­μοι Σύν­δε­σμοι

Περιοδικός Πίνακας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
Οκτώβριος 2021
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΜΟΥ
ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Τα ιστορικά θεμέλια του ηλεκτρομαγνητισμού

Το μεγάλο ταξίδι προς τον θησαυρό του κεραυνού.
Ένα παράθυρο στην ιστορία των ανακαλύψεων που σχετίζονται με τη θεωρητική και πειραματική θεμελίωση του ηλεκτρομαγνητισμού.

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ
ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ
Χρονόμετρο για εξέταση

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΜΕΤΡΗΣΗ

Από 0 - 59 λεπτά

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
χάρτης Ελλάδας

Πολυχάρτης της Ελλάδας

Πολιτικός, γεωμορφολογικός και ανθρωπογεωγραφικός.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
  • Τράπεζα Θεμάτων Λυκείου - ΙΕΠ
  • Τράπεζα Θεμάτων Skills4Life
  • Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Βοηθήματα
  • Ψηφιακό Σχολείο
  • Φωτόδεντρο
  • PhET Προσομοιώσεις
  • www.ostralo.net
  • OLABS
  • CHEMNOESIS
  • Sumanas
  • Science Buddies
  • Science Kids
  • Science in School
  • European Schoolnet
  • Scientix
  • mathisi 2.0
  • MIT Open Courses
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΑ
  • Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο
  • η-τάξη
  • e-me
  • Canva
  • Κοινότητα Υποστήριξης Εκπαιδευτικών eTwinning
  • ΠΑΝΕΚΦΕ
  • Σύστημα Προώθησης Θετικής Συμπεριφοράς
  • Γενικό Λύκειο Άνδρου
  • Γυμνάσιο Γαυρίου Άνδρου
  • Εμπειρίκειο Γυμνάσιο Άνδρου
  • Mathesis
ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ
  • Υλικό Φυσικής - Χημείας
  • Φυσική & Φωτογραφία
  • Άγγιγμα Φυσικής
  • Προσομοιώσεις Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας, Γεωλογίας
  • Σερφάροντας στη Σχολική Φυσική
  • Περί ΦυσιQuiz
  • Τοπίο στη Φυσική
  • Περί Φυσικής Ορμώμενος
  • Chem View
Η ΦΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
  • Οι διαλέξεις του Feynman
  • Physicsgg
Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ
ΣΥΝΘΗΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ
ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΔΥΝΑΜΗΣ

©  2026 My School Lab. Built using WordPress and the Mesmerize Theme